Zelfstandige worden: waar begin je?
In België — en dus ook in Vlaanderen — zijn er een aantal verplichte administratieve stappen die je moet doorlopen voordat je officieel als zelfstandige of als zaakvoerder van een vennootschap aan de slag kunt. Deze gids zet alles overzichtelijk op een rij.
Stap 1: Kies je ondernemingsvorm
De meest voorkomende vormen voor starters zijn:
- Eenmanszaak: eenvoudig en goedkoop op te starten, maar je bent persoonlijk aansprakelijk
- BV (Besloten Vennootschap): beperkte aansprakelijkheid, vereist een notariële akte en minimaal startkapitaal
- Maatschap: voor samenwerkingen zonder rechtspersoonlijkheid
Raadpleeg een accountant of ondernemingsloket voor advies op maat.
Stap 2: Inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)
Elke onderneming moet ingeschreven zijn in de KBO. Dit doe je via een erkend ondernemingsloket (bijv. Unizo, UCM, Xerius). Zij registreren je activiteiten met de juiste NACE-codes en zorgen voor je ondernemingsnummer.
Documenten die je nodig hebt:
- Identiteitsdocument (eID)
- Bewijs van beroepsbekwaamheid (indien vereist voor gereglementeerde beroepen)
- Voor vennootschappen: de oprichtingsakte van de notaris
Stap 3: Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds
Als zelfstandige ben je verplicht aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds (bijv. Liantis, Acerta, Securex). Dit moet uiterlijk op de dag van je start. Je betaalt kwartaalbijdragen voor je sociale zekerheid (ziekte, pensioen, gezinsbijslagen).
Stap 4: BTW-registratie
Afhankelijk van je activiteiten moet je je registreren voor de BTW bij de FOD Financiën. Je kan kiezen voor:
- Vrijstellingsregeling kleine ondernemingen: als je omzet onder € 25.000 per jaar blijft (drempel kan wijzigen)
- Normale BTW-aangifte: maandelijks of kwartaalbericht
Stap 5: Bankrekeningnummer en verzekeringen
Open een aparte professionele bankrekening. Overweeg ook een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, een gewaarborgd inkomen-verzekering en eventueel een brand- en arbeidsongevallenverzekering.
Overzichtstabel: verplichte stappen
| Stap | Instantie | Deadline |
|---|---|---|
| KBO-inschrijving | Ondernemingsloket | Vóór start activiteit |
| Sociaal verzekeringsfonds | Eigen keuze | Uiterlijk op startdatum |
| BTW-registratie | FOD Financiën / MyMinfin | Vóór eerste btw-plichtige handeling |
| Aangifte personenbelasting | FOD Financiën | Jaarlijks |
Vlaamse ondersteuning voor starters
Als starter in Vlaanderen kan je ook rekenen op ondersteuning via VLAIO (Vlaams Agentschap Innoveren & Ondernemen). Denk aan de KMO-portefeuille voor begeleiding en opleiding, of starterspremies via je gemeente.